Lingva Prismo
Lingva Prismo

Paĝaro por kaj pri lingvoj

KUNLABORO!

Esperanto

[ Ĝeneralaĵoj | Lingvo | Vortkonstruado en Esperanto | Historio | Politika stato | Nuntempe | Literaturo en Esperanto | Literaturaj Ekzemploj | Sondosieroj ]

Politika stato

Esperanto estas neŭtrala lingvo, ne de iu lando aŭ popolo, kaj tial egala apartenaĵo de ĉiuj. Ĝi kuraĝigas etoson de egalaj rajtoj, toleremo kaj internaciismo. Oficiale neniu registaro subtenas Esperanton, sed estas kelkaj registaroj kiuj uzis ĝin kaj ankaŭ donis monon al Esperanto-organizoj por diskonigi siajn programojn (inter ili Vjetnamio, Ĉinio, Hungario kaj Sud-Koreio) sed ĉi tiuj landoj neniam oficiale subtenis Esperanton kiel oficialan lingvon.

Male, dum ĝia historio registaroj kontraŭis Esperanton. En Rusio, unue la cara registaro malpermesis ĉiujn eldonaĵojn en Esperanto ekde 1895 ĝis 1905, kaj poste, ekde 1930, la Sovetunio limigis la uzadon de Esperanto pli kaj pli, ĝis kiam en 1938 ĉiuj parolantoj de Esperanto estis aŭ deportitaj aŭ mortpafitaj. Stalin konsideris Esperanton lingvo de “spionoj”.

En Francio, en la malfruaj 1920-aj jaroj, instruado de Esperanto en lernejoj estis malpermesita .

La plejmulto de mezeŭropaj registaroj antaŭ la Dua Mondmilito kontraŭis Esperanton, ĉar ili vidis ĝin kiel internacian komunikilon por la malriĉa klaso kaj do kiel minacon al la reganta elito.

En Germanio, Esperantaj organizoj estis malpermesitaj en la mezaj 1930-aj jaroj ĉar Adolf Hitlero konsideris la lingvon ilo por unuigi la judan diasporon. Multaj parolantoj de Esperanto estis aŭ malkuraĝigitaj aŭ simple murditaj.

Ankaŭ la japana registaro malkuraĝigis, persekutadis kaj kelkfoje ekzekutis la parolantojn de Esperanto antaŭ kaj dum la Dua Mondmilito.

En komunisma Ĉinio la oficiala instruado de Esperanto kaj la uzado por oficialaj celoj estis tolerataj, dum privataj instruado kaj uzado ne estis akceptitaj. Dum la kultura revolucio, oni povus esti enprizonigita pro tio.

Paroli Esperanton estis apenaŭ tolerata aŭ eĉ persekutata en Hispanio sub Franco, en Portugalio sub Salazar kaj en Rumanio sub Ceausescu.

En 1954 Esperanto estis agnoskita de UNESKO kaj ekde tiam, UNESKO kaj UEA (Universala Esperanto-Asocio), la Internacia Esperanto-Organizo, laboras kune. En 1985 la Ĝenerala Konferenco de UNESKO alvokis siajn membrajn ŝtatojn, ke ili disvastigu kaj instruu Esperanton en lernejoj kaj uzu en internaciaj aferoj.



Lingva Prismo estas subtenata de Esperantic Studies Foundation, Nordia Kultura Fondaĵo kaj Eŭropa Junulara Fondaĵo.
Nordia Kultur-Fondaĵo Eŭropa Junulara Fondaĵo HESSELBOM BERLIN GMBH Esperantic Studies Foundation Esperanto@Interreto