Esperanto

Esperanto estis iniciatita en la fino de la 19a jarcento de L.L. Zamenhof, juda okulisto kaj filologo. Zamenhof, kies denaska lingvo estis la rusa, sed kiu parolis flue ankaŭ la polan kaj la germanan, naskiĝis en Pollando en 1859. Tiutempe, Pollando estis parto de la Rusia imperio kaj en la urbeto de Bialystok, lia hejmurbo, loĝis kvar grandaj etnaj grupoj : poloj, rusoj, germanoj, kaj jidparolantaj judoj. Inter ĉi tiuj grupoj okazadis multaj konfliktoj, kaj Zamenhof, tre malfeliĉigita de siaj infanaj spertoj, opiniis ke la kialo por la malamo inter la diversaj naciecoj estis la manko de komuna lingvo. Tial li ekcelis krei komune kompreneblan lingvon kiel ilon por internacia komunikado por ĉiuj homoj kaj por akceli internacian interkompreniĝon.

Zamenhof lernante ankaŭ la francan, la anglan, la latinan, la hebrean kaj la grekan, de nun provis konstrui internacian lingvon. Kiam li studis la anglan, li eltrovis ke la verbaj konjugacioj ne estas nenecesaj. Ĉi tiu internacia lingvo devas havi tre simplan gramatikon. Sed alia problemo estis krei la vortprovizan bazon. Tio ŝajnis terure malfacila, ĝis kiam li vidis la surskribojn ŝvejcarskaja (pordistejo – loko de la pordisto) kaj konditorskaja (sukeraĵejo – loko de dolĉaĵoj), kaj pensante pri la finaĵo skaja, li subite ekkomprenis ke finaĵoj estas la solvo de lia problemo ĉar ili povas konsinderinde tre malpligrandigi la vortprovizon.